Η ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΓΥΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ.

Ένα «εισαγωγικό» κείμενο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΥ.

 

 

Αγαπημένες και αγαπημένοι μου!

Ξεκινώντας την ιστοσελίδα μας, και για να γνωριστούμε λίγο περισσότερο, ας διανύσουμε συνοπτικά, με λίγα λόγια, την δεκαετία του ‘60 και την Αμφισβήτηση στην Ποίηση:

Η θρυλική δεκαετία!

Στη δεκαετία του 60 λοιπόν, στην Ελλάδα, τα πολιτικοκοινωνικά δρώμενα, είχαν κορυφώσει τις αντιθέσεις τους, το σύστημα πρωτοφανέρωνε επί της ουσίας τις εσωτερικές του αντιφάσεις, τα πολύχρονα εξουσιαστικά μοτίβα είχαν αρχίσει να ξεθωριάζουν, με πρώτο άξονα τη φθορά της Μοναρχίας. Στον πνευματικό χώρο, είχε ωριμάσει πια, μια ομάδα φωτισμένων αστών που μετά την Απελευθέρωση απ’ τη γερμανική Κατοχή, βλέποντας πως η πατρίδα έπρεπε να ξαναβρεί πρόσωπο και ταυτότητα, στηρίχτηκε  στις  αξίες και στο θεματολόγιο του διαχρονικού Ελληνισμού, συνδέοντας τη λαϊκή δημιουργία με την προοδευτική σκέψη.

Οι διανοούμενοι αυτοί, είχαν επαφή με τις αποδομητικές ανακατατάξεις της εποχής, που δημιουργούσαν εκπληκτικά, πρωτοφανή πολιτιστικά δρώμενα, τόσο στην Αμερική, κυρίως με το Μπιτ Τζενερέϊσιον, όσο και στην Ευρώπη, που προετοίμαζε, τον ιστορικό Μάη του 68. Η γενικότερη έκρηξη νέων ιδεών, στις ανοιχτές πιάτσες των φιλελεύθερων ανοιγμάτων, Παγκόσμιο Φιλειρηνικό Κίνημα, κοινωνική απελευθέρωση μειονοτήτων, (γυναίκες, μαύροι, μικρά παιδιά, ομοφυλόφιλοι,)προώθησε τον Αυτόνομο Λόγο, και Αμφισβήτησε την πλαστικοποιημένη υπερκατανάλωση, κυρίως μέσα από το Κίνημα των Παιδιών των Λουλουδιών.  Μέγα ρεύμα ανατροπής παλαιών αξιών, ρεύμα  δημιουργικού νεοανθρωπισμού που εξορύχτηκε απ’ τις επαναστατικές εκδηλώσεις Αμερικανών και Ευρωπαίων δημιουργών.

Οι φωτισμένοι αστοί…

Μια σειρά  από ομοειδή αντανακλαστικά συμπαρομαρτούντα, ακολούθησε και στην Ελλάδα, την δημιουργική αυτή πανδαισία, με πρωτεργάτες τους μεγάλους ποιητές μας. Όπου ο Ολύμπιος Νίκος Γκάτσος τροφοδότησε με τις σπάνιας ακρίβειας και θεωρητικής μετάγγισης πληροφορίες του, τους πάντες και τα πάντα, απ’ το ιστορικό τραπεζάκι του, στου «Ζωναρά», την ώρα που ο Σεφέρης προσέγγιζε με ιδιαίτερο σεβασμό τον «Ερωτόκριτο» κι ο Ελύτης την διαχρονική εικονολατρεία του Αιγαίου, ενώ οι αριστεροί ποιητές της άλλης όχθης, με προεξάρχοντα φυσικά τον Ρίτσο, δίνανε τη μάχη της κοινωνικοποίησης του ποιητικού μηνύματος, όπως τη ζητούσε εξάλλου και η ατμόσφαιρα της εποχής.

Παράλληλα, η καταλυτική παρουσία του Κάρολου Κουν που δίδαξε σύγχρονη θεατρική προπαίδεια, άνοιξε το δρόμο στη θεατρική γνωριμία του μεγάλου κοινού με το σύγχρονο ελληνικό έργο αλλά και τον θησαυρό της αρχαίας κλασικής παρακαταθήκης. Από κοντά οι Τσαρούχης, (ακούμπησε στο Θεόφιλο Χατζημιχαήλ),Καμπανέλλης, (μας έμπασε στο ρεαλιστικό θέατρο),Μόραλης, Χατζηκυριάκος Γκίκας, Σολωμός, ο πατριάρχης του «Νέου Κύματος» Αλέξανδρος Πατσιφάς, και τόσοι ακόμη, σημαντικοί και ιδιαίτεροι Έλληνες, όλων των χώρων παραγωγής πολιτισμού.

Μπουάτ και «Νέο Κύμα»: Μήτρες της Άνοιξης!

Ταυτόχρονα οι Διόσκουροι του έντεχνου τραγουδιού, Χατζιδάκις-Θεοδωράκης, τροφοδότησαν μεγάλες μάζες κοινού και ιδιαίτερα το μαχόμενο κομμάτι της φοιτητιώσας νεολαίας με το πρωτότυπο, προοδευτικό και εν πολλοίς πρωτοποριακό υλικό που εμφάνισαν. Ο Χατζιδάκις πήρε στα χέρια του το Ρεμπέτικο ενώ ο Θεοδωράκης πλησίασε το Βυζάντιο και στηριγμένοι στους μεγάλους ποιητές, άνοιξαν τους κρουνούς μιας τεράστιας σε σημασία μουσικής ανατροπής των μέχρι τότε κρατούντων. Σαν αποτέλεσμα είχαμε το «Νέο Κύμα», που διανυκτέρευσε στις Μπουάτ με πρωτοπόρο τους τον αείμνηστο Γιώργο Μπουκουβάλα, («Τιπούκειτος») και το Γιάννη Αργύρη με τις ιστορικές του «Εσπερίδες». Εκεί φιλοξενήθηκαν οι ποιητές, οι συνθέτες, οι ιδιαίτεροι δημιουργοί.

Παράλληλα, η έλευση της Χούντας και τα έντονα γεγονότα που προηγήθηκαν, (διαδηλώσεις για το Κυπριακό, Πορείες Ειρήνης, δολοφονίες Λαμπράκη-Πέτρουλα), τροφοδότησαν αγωνιστικά την Πολιτιστική Άνοιξη της δεκαετίας του 60. Οι διανοούμενοι αντιδράσανε, πήρανε στα χέρια τους τον αγώνα. Μέχρι το Έπος του Πολυτεχνείου και την πτώση της Χούντας το 74, υπήρξανε εφτά χρόνια γεμάτα αντίσταση, πάλη κατά της τυραννίας με όλους τους καινούριους τρόπους δημιουργίας που μας έφερναν οι άνεμοι απ’ το εξωτερικό. Όπως ο περίφημος Μάης του 68 φυσικά.

Η Αμφισβήτηση..

Προσωπικά λοιπόν, (επειδή από παντού πια, μου ζητούν να μιλήσω…) η Πολιτιστική Άνοιξη, με βρήκε κυριολεκτικά πάνω στην βιολογική και πνευματική μου άνθηση. Φίλος και συναγωνιστής του Σωτήρη Πέτρουλα, έφηβος μέτοχος του Κινήματος για την Ειρήνη του Γρηγόρη Λαμπράκη, νεαρός ποιητής των Μπουάτ και του Νέου Κύματος, ταξίδευα πολύ με Ωτοστόπ στην φουντωμένη Ευρώπη της δεκαετίας και επιστρέφοντας έφερνα μαζί μου τα μηνύματα και τη γεύση των συνομηλίκων μου εκεί.

Η Αμφισβήτηση ήταν η λέξη της εποχής. Και όταν έγραψα την «Ποιητική Αντί-Ανθολογία», παρουσιάζοντας 74 ποιητές της γενιάς μου, ο μακαρίτης Βάσος Βαρίκας με μια μνημειώδη κριτική στο «ΒΗΜΑ»,(Μάης 1971) μας ονόμασε «Γενιά της Αμφισβήτησης στην Ποίηση» χρεώνοντας τον ευαίσθητο ρόλο του «αγκιτάτορα», στους νεανικούς μου ώμους. Ως ο Ποιητής της Αμφισβήτησης πια, (Μιχάλης Μερακλής: «Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας») με διαλέξεις, παρουσιάσεις νέων ποιητών, χάπενινγκ, ποιητικές βραδιές και άλλα, «υποκίνησα» λοιπόν, τους ποιητές μου..

Τα πνευματικά «Διευθυντήρια»..

Όμως τα «Διευθυντήρια» ποτέ δεν είδαν με καλό μάτι, το ότι εγώ τελικά, δεν «ενηλικιώθηκα», δεν εκχωρήθηκα σ’ «Αυτούς» ή στους «΄Άλλους», ενώ, παράλληλα, απολαμβάνω χρόνια τώρα, μιας μεγάλης εκτός σιναφιών και κυκλωμάτων δημοτικότητας, που ενοχλεί και προβληματίζει τους Προκρούστες του πνευματικού δρώμενου, γιατί στις «έρευνες αναγνωρισιμότητας» που οι ίδιοι παραγγέλνουν, όλο μπροστά τους με… βρίσκουνε! Γίνεται λοιπόν, εδώ και χρόνια, μια προσπάθεια να «φαγωθώ», να συκοφαντηθώ, να «σβήσω» και να παραμορφωθεί ό,τι καινούριο μπορεί να έφερε και η δική μου ταπεινή παρουσία στα Γράμματά μας.

Πάμε μαζί απ΄την αρχή..

Εις μάτην βεβαίως, αφού η όποια συμμετοχή μου στην Πολιτιστική Άνοιξη, είναι δεδομένη. Και κυρίως, Γραμμένη! Και τώρα πια, με την ίδρυση και της ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ μας, τη γνωριμιά μου μαζί σας και τα καινούργια δεδομένα που φέρνουν μπροστά μας οι καιροί, όλα αυτά τα ενδιάμεσα χρόνια που παρέμεινα Εκτός Σχεδίου, ως κριτικός παρατηρητής, φορτίζονται δημιουργικά με την παρουσία σας. Πάμε λοιπόν, μαζί, μέχρις εκεί που μόνο οι μεγάλες ψυχές δικαιούνται: Στις Μυστικές Κερκίδες των Δημιουργών.. Η Αμφισβήτηση δεν είναι τυρί να χαλάσει, ούτε μόδα να ξεχαστεί. Είναι Στάση Ζωής, δεν είναι στάση λεωφορείου.. Εδώ θα είμαστε πάντα και για πάντα. Μια ολόκληρη ζωή και σαφώς και μετά απ αυτήν!

Με όλη μου την αγάπη, Φιλάδελφοι, ξιφουλκήστε!

Ο Δημήτρης.

 

 

Σας άρεσε? Κοινοποιήστε το!